Het Omgevingsrecht in de praktijk: de bevindingen van junior overheidsjurist Linde Geerse

#overheidsjurist #scriptie #omgevingsrecht #omgevingswet

Blog 30 oktober 2018 4 min. lezen
Schermafbeelding 2018-10-29 om 16.25.32.png

Linde Geerse is sociaal, gedisciplineerd en leergierig. Een harde werker en goede planner die graag in teamverband werkt. Een perfectionist die altijd het beste uit zichzelf wil halen. Dus zocht ze voor haar loopbaanstart een werkgever waar ze kan blijven leren en zich verder kan ontwikkelen als junior overheidsjurist. Haar keuze viel op DPA. Hier kan ze verder vormgeven aan haar interesse voor het Omgevingsrecht.

Tijdens de bachelor Rechtsgeleerdheid ontdekte ik dat vooral het Bestuursrecht mij erg interesseert. Daarom ben ik de master Jurist en Overheid (voorheen Staats- en Bestuursrecht) gaan doen. Mijn masterscriptie heb ik toegespitst op het Omgevingsrecht. Met de Omgevingswet die naar verwachting in 2021 in werking treedt verandert er veel in ons stelsel van ruimtelijke regels.

Aan de slag met de omgevingswet

Mijn scriptie gaat over de experimenten met een van de belangrijkste instrumenten van de Omgevingswet: het omgevingsplan. Dit integrale plan bevat onder meer de bestemmingsplannen, want de beheersverordeningen spelen binnen het huidige omgevingsrecht een hele kleine rol en het omgevingsplan is breder dan de huidige bestemmingsplannen. Het omgevingsplan ziet namelijk niet op een goede ruimtelijke ordening, maar bevat de regels voor de fysieke leefomgeving. Daardoor ontstaat een samenhangend plan en kunnen belangen integraal afgewogen worden.

Vooruitlopen op het omgevingsplan

Het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte voor het gehele grondgebied van de gemeente biedt gemeenten de mogelijkheid om alvast met het omgevingsplan te experimenteren. In hoeverre zijn deze experimenten succesvol? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, dient in kaart gebracht te worden hoe het omgevingsplan eruit komt te zien. Hierbij is van belang dat het aan de wettelijke vereisten van de Omgevingswet voldoet. Ook dient het geschikt te zijn voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

"Bij DPA kan ik mijn kennis van het Omgevingsrecht verdiepen en thuisraken in de nieuwste ontwikkelingen."

Linde Geerse

Junior jurist

Hoe ziet het omgevingsplan eruit?

Voor de wettelijke vereisten kan onderscheid gemaakt worden tussen verplichtingen en mogelijkheden. Een wettelijke verplichting is bijvoorbeeld dat een gemeente bij het vaststellen van het omgevingsplan rekening houdt met instructieregels van het Rijk en de provincie. Een voorbeeld van een wettelijke mogelijkheid is de bevoegdheid om regels op te nemen voor activiteiten die gevolgen (kunnen) hebben voor de fysieke leefomgeving. Om geschikt te zijn voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet moet het omgevingsplan voldoen aan de nog in ontwikkeling zijnde STOP/TPOD Omgevingsplan standaard.

Experimenteren om te leren

Veel voor het omgevingsplan relevante regelgeving is nog niet officieel vastgesteld. Dit is goed terug te zien omgevingsplan Breda Zuidwest van gemeente Breda. De gemeente Breda besloot deel te nemen aan het experiment om de gemeentelijke organisatie al vroeg kennis te laten maken met het principe van integraal werken, denken en organiseren in lijn met de Omgevingswet. Het uiteindelijke doel van de gemeente Breda bij het experiment is om te komen tot een vereenvoudigd en samenhangend gemeentelijk bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor het gehele grondgebied van de gemeente. Hierbij kon de gemeente de instructieregels van het Rijk en de provincie niet meewegen omdat het Besluit Kwaliteit Leefomgeving en de omgevingsverordeningen nog niet officieel vastgesteld zijn.

Als op provinciaal of op Rijksniveau geen omgevingswaarden zijn vastgesteld, is een gemeente bevoegd om omgevingswaarden vast te stellen. Verder kan de gemeente aanvullende of afwijkende omgevingswaarden vaststellen als dit zo bepaald is. Voor de gemeente Breda kan niet worden vastgesteld of er überhaupt sprake is van een van deze twee situaties. Dit omdat er op Rijks- en provinciaal niveau nog geen omgevingswaarden zijn vastgesteld. Naast de wettelijke vereisten moet het omgevingsplan natuurlijk voldoen aan de STOP/TPOD-standaard. Maar de bestemmingsplannen met verbrede reikwijdte voor het hele grondgebied van de gemeente voldoen niet aan deze standaard. Zo ook het bestemmingsplan van de gemeente Breda, deze bestemmingsplannen zijn gebaseerd op de huidige standaard Informatiemodel Ruimtelijke Ordening. 

Bouwen aan de toekomst

In mijn scriptie kom ik tot de conclusie dat praktisch onmogelijk is om succesvol te experimenteren met het omgevingsplan met een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte voor het hele grondgebied van de gemeente. Dit omdat veel relevante regelgeving nog vastgesteld moet worden. Ook kwam ik er tijdens het schrijven van mijn scriptie achter dat de huidige experimenten nog niet gebaseerd zijn op de STOP/TPOD-standaard, maar op het Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (IMRO 2012). Het is duidelijk dat het experimenteren met de nieuwe aanpak weliswaar kansen biedt, maar ook minder houvast dan gebruikelijk.

Bij DPA kan ik mijn kennis van het Omgevingsrecht verdiepen en thuisraken in de nieuwste ontwikkelingen. Daarbij kan ik proactief bijdragen aan de verbeterdoelstelling van het Omgevingsrecht. En dat heeft ook impact op mijn persoonlijke groei. Wil jij weten wat je als overheidsjurist kunt doen bij DPA? Bekijk dan onze vacatures!

Stel je vraag aan Jolien

Recruiter Stuur een bericht