Pieter Kessels
Denk als een advocaat, maar gedraag je niet zo
- Legal Advisory
- Commerciële sector


"Je moet je heel anders gaan gedragen." Die woorden van Aernoud Bourdrez uit zijn boek 'Think Like a Lawyer, Don't Act Like One' klonken nog na tijdens mijn eerste dagen als advocaat bij Houthoff. Na jaren hard studeren eindelijk advocaat, en dan krijg je meteen te horen dat je je niet als een advocaat moet gedragen. Ironisch. Vier jaar advocatuur later stapte ik over naar interim legal counsel werk bij DPA. Bijna 5 jaar heb ik daar gewerkt voor opdrachtgevers zoals Heineken, Sligro en Pon. En nu snap ik eindelijk wat Bourdrez bedoelde.
Flexibel zijn, niet star
De stijve, starre advocaat die wel even zegt wat kan en moet – dat werkt niet als interim legal counsel. Je stelt je flexibel op. Hard als dat nodig is, meegaand en soepel als dat kan. Je past de kennis, kunde en tact van een goede advocaat toe, maar zonder de houding.
Wat dat concreet betekent
Hoe ziet dat eruit in de dagelijkse praktijk?
- Kort en bondig adviseren, geen lijvige memo's
- Communicatief vaardig zijn
- Vragen blijven stellen
- Kritisch zijn
- Hard zijn op de zaak, zacht op de man
Klinkt logisch. Maar de praktijk is weerbarstig, zeker als je dit werk net doet. Het duurt even voordat je een echte klik hebt met het bedrijf en de opdrachtgever. Dat geldt omgekeerd ook. Zoeken en aftasten hoort erbij.
Wat altijd helpt: stel je flexibel en proactief op. Een opdrachtgever wil ook bij een tijdelijke externe kracht echte betrokkenheid voelen. Laat engagement zien. Bij elke nieuwe opdracht breng je deze vaardigheden gemakkelijker in de praktijk. Ze gaan je passen als een jas.
Meer dan alleen juridisch
Over het acclimatiseren bij een bedrijf als jurist wordt gemakkelijk gedaan. Vooral door niet-juristen. "Ja maar, een contract is toch gewoon een contract?" Alsof het om een puur technische zaak gaat. Zo werkt het niet.
Een in-house jurist is een spin in het web. Hij kent de commerciële, operationele en juridische belangen van een bedrijf uitstekend. Dat is zijn kracht. Hij beoordeelt een contract niet puur juridisch. Door juist die verschillende belangen mee te nemen, onderscheid je je pas echt als in-house jurist.
Als interim legal counsel pik je deze belangen razendsnel op. Dat begint al bij het inwerken. Je stelt vragen, maakt aantekeningen, leert de interne systemen kennen en probeert zoveel mogelijk kennis te vergaren.
Inwerken op afstand
Tijdens corona werd inwerken een stuk uitdagender. Voor mijn opdracht bij Sligro en mijn werkzaamheden bij GrandVision werd ik op afstand ingewerkt. Ondanks alle vernuftige technologie zoals MS Teams, Zoom en Skype bleef dat een klus.
Het blijft lastig een goed beeld te krijgen van de bedrijfsvoering en de belangen van je opdrachtgever. Je wilt iets proeven van het hart en de nieren van het bedrijf. Snel iemand aanschieten voor een vraag of praatje kan niet als je thuiswerkt. Er was een drempel – je moet videobellen of e-mailen.
Laat je daar niet door weerhouden. Nooit vragen inslikken, benader collega's vaak, zeker in het begin. Bij het digitale inwerken heb ik veel baat gehad bij het opbellen van collega's voor basale vragen: wat zijn belangrijke onderdelen bij het opstellen en beoordelen van contracten? Welke commerciële en operationele onderwerpen zijn belangrijk, naast de juridische?
Door deze open vragen kwam ik erachter dat bij contractbeoordeling veel meer speelt dan alleen een beperking van aansprakelijkheid of het toepassen van eigen algemene voorwaarden.
Veelzijdig werk bij GrandVision
Mijn opdracht bij GrandVision N.V., het moederbedrijf van Pearle, was veelzijdig internationaal werk. Precies wat me aanspreekt. Ik hield me bezig met het opstellen, beoordelen en uitonderhandelen van contracten, het behandelen van claims en het begeleiden van een grote M&A-transactie.
Iedere dag was anders. 's Ochtends overleg over transactiedocumentatie met een externe advocaat, 's middags contractonderhandelingen met een grote leverancier, 's namiddags advies over een dreigende claim. Dit vergde flexibiliteit, maar zorgde dat de dagen voorbij vlogen.
Het was mijn meest spannende, complexe en uitdagende opdracht tot dan toe. De keerzijde: de beperkende factoren van corona voelde ik nog heviger. Tijdens complexe werkzaamheden zoek je je collega's vaker op, drink je samen koffie en bespreek je allerhande zaken. Dat was lastig.
Ik keek uit naar meer fysiek, persoonlijk contact met mijn directe collega's bij GrandVision. En natuurlijk met mijn collega's bij DPA. Ik miste de gezellige jaarlijkse etentjes en borrels.